|
|
|
|
Jak w roku ubiegłym – 1 stycznia 2010 r. – przy grobie Zofii Urbanowskiej spotkali się mieszkańcy Konina by w rocznicę jej śmierci oddać hołd tej najbardziej znanej konińskiej pisarce.
W imieniu władz miasta kwiaty złożył zastępca prezydenta Tadeusz Tylak. Obecni byli także dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej Henryk Janasek, członkowie OSP w Kowalewku i działacze Towarzystwa Przyjaciół Konina, Konińskiej Fundacji Kultury i PTTK. Miniony – 2009 – rok ogłoszony został w Koninie Rokiem Zofii Urbanowskiej. Zofia Urbanowska (1849-1939) związana była z Koninem od schyłku zaborów aż po upadek II Rzeczypospolitej. Spod jej pióra wyszły lektury, którymi zaczytywali swoje młodzieńcze lata nasi przodkowie. Sięgali do nich wielcy pisarze, wspominając je po latach, gdy swoją sławą przyćmili już postać ulubionej pisarki. To m.in. Czesław Miłosz i Jarosław Iwaszkiewicz. Więcej o Zofii Urbanowskiej na stronie www.mbp.konin.pl. Złożono także hołd żołnierzom polskim poległym w obronie Ojczyzny w latach 1918-1945.
Z D J Ę C I A
Maraton czytania w Filii nr 3 (10.12.2009)
W Filii nr 3 MBP w ramach „Roku Zofii Urbanowskiej”, dnia 10.12.2009 r. odbył się maraton czytania. W spotkaniu uczestniczyły dzieci z klasy II a Szkoły podstawowej nr 9, które wysłuchały opowiadania Zofii Urbanowskiej , pt. „Złoty pierścień”, czytanego przez bibliotekarzy Miejskiej Biblioteki i bibliotekarkę Szkoły Podstawowej nr 9. Uczniowie z przyjemnością i uwagą słuchały, czego dowodem było rozwiązanie krzyżówki opartej na treści książki.
Odbył się także szybki konkurs plastyczny na „Portret Księżniczki”, w którym rozstrzygnięto trzy pierwsze miejsca, pozostali otrzymali nagrody pocieszenia. Dodatkową atrakcją było konsumowanie „pieca”, czyli jednej z zachcianek królewny Zoryny wykonanego z ptasiego mleczka. Spotkanie upłynęło w bardzo miłej atmosferze.
Koncert u Zofii (26.11.2009)
„Koncert u Zofii”, który odbył się we wtorkowy wieczór (24 listopada) w ramach „Roku Zofii Urbanowskiej” (ogłoszonego przez Prezydenta Miasta Konina w 160. rocznicę urodzin i 70. rocznicę śmierci konińskiej pisarki z inicjatywy Miejskiej Biblioteki Publicznej w Koninie) zgromadził licznych słuchaczy, do ostatniego miejsca wypełniających dworek przy ul. Westerplatte.
Pretekstem stał się artykuł opublikowany przed wielu, wielu laty w… Głosie Konińskim, zatytułowany "Miesiąc propagandy książki w powiecie konińskim". Mówili interesująco o tym Tadeusz Tylak – zastępca prezydenta Konina i Henryk Janasek – dyrektor konińskiej książnicy.
Własną opowieść inspirowaną książką Zofii Urbanowskiej "Gucia zaczarowanego" pięknie przedstawiła nastoletnia Ola Pieniecka, laureatka konkursu „Opowieści przy kominku” zorganizowanego przez CKiS tego samego dnia w Kowalewku, który odbył się w Domu Kultury noszącym jej imię i mieszczącym Izbę Pamięci poświęconej pisarce. Znakomicie wypadł koncert zatytułowany "Powróćmy jak za dawnych lat – w hołdzie Zofii Urbanowskiej", w wykonaniu młodych artystów z grupy "Free Voices" prowadzonej w MDK w Koninie przez Marlenę i Tomasza Brzezińskich (autorów scenariusza i reżyserów przedsięwzięcia).
W holu dworku obejrzeć można też było interesującą wystawę reprintów gazet dla pań z epoki Zofii Urbanowskiej p.t. „Piękna niewiasta. Moda kobieca w XIX-wiecznych polskich czasopismach” ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Można było także zakupić karty pocztowe wydane przez Pocztę Polską z okazji Roku Zofii Urbanowskiej prezentowane na stoisku z okolicznościowymi walorami filatelistycznymi. Dla wszystkich uczestników spotkania organizatorzy zafundowali tort, który zakończył wieczór.
Z D J Ę C I A
Wycieczka literacka śladami "Róży bez kolców" Zofii Urbanowskiej" (09.09.2009)
W dniach 29.08-01.09.2009 odbył się rajd z Konina do Zakopanego śladami „Róży bez kolców” . Wydana w 1903 roku powieść Zofii Urbanowskiej pod tym tytułem została uznana za powieściową monografię Tatr. Doczekała się kilku wydań (1928, 1958, 1980). Jak pisał w Jarosław Iwaszkiewicz: „«Róża bez kolców» nie zestarzała się – przeciwnie: nabrała nowych znaczeń, brzmi na nowo dobrze w naszej epoce. A to świadczy już o trwałości dzieła.” „Życie Warszawy” 1958 nr 251
Uczestnicy rajdu wraz z zakopiańskim przewodnikiem i autorem broszur TPN Wojciechem Wilczkiem spenetrowali Dolinę Kościeliską śladami wyprawy baroneta Edwarda Warburtona, poczynając od Jarcowej Skały, a kończąc na stawie Smreczyńskim, w którym profesor Strand poszukiwał skorupiaka Branchinecta paludosa. Ostatnie wydanie „Róży bez kolców” wnieśli na przełęcz Krzyżne, gdzie - jak pisał Józef Nyka TATRY- Przewodnik „Sport i Turystyka” 1972 - rozgrywają się kluczowe sceny tej powieści.
We wtorek 1 września w Galerii W. i J. Kulczyckich na Kozińcu odbyło się przekazanie egzemplarza „Róży bez kolców” (wydanie 1958) dla Muzeum Tatrzańskiego. Przewodniczący Komitetu Obchodów Roku Zofii Urbanowskiej wiceprezydent miasta Konina Tadeusz Tylak dołączył pismo przewodnie, w którym polecił Zofię Urbanowską i jej dokonania w dziedzinie popularyzacji Tatr i Podhala pamięci zakopiańczyków. Pani Anna Liscar, kierownik Działu Bibliotecznego Muzeum Tatrzańskiego, dziękując za dar, podzieliła się informacją odnalezionymi w muzealnych archiwach zapisami dokumentującymi pobyty pisarki w Zakopanem. Wraz z Wojciechem Szatkowskim (muzealnym historykiem) uczestnicy rajdu obejrzeli wystawę Tatry. Czas odkrywców. Specjalną prezentację o pisarce i jej twórczości, przygotowaną przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Koninie, wraz z materiałami promocyjnymi delegaci z Konina przekazali zakopiańskiej bibliotece, redakcji Tygodnika Podhalańskiego i dla Biura Promocji Zakopanego. Szczególnie miłe było spotkanie z Mieczysławem Mantyką, dyrektorem Miejskiej Biblioteki Publicznej w Zakopanem. Do księgozbioru w Zakopanem podarowano „Księżniczkę” i „Złoty pierścień”, wznawiane w II połowie XX wieku powieści Zofii Urbanowskiej. Dyrektor MBP Mieczysław Mantyka przyznał, że biblioteka posiada kilka egzemplarzy „Róży bez kolców” i zaprosił prelegentów z Konina do zaprezentowania dorobku konińskiej pisarki w ramach comiesięcznych Czwartków literackich.
Zofia Urbanowska (ur. 1849 Kowalewek k. Konina, zm. 1939 Konin) życie twórcze związała z Warszawą. Do Zakopanego wyjeżdżała na pobyty wakacyjne w latach 1882 - 1900. Nawiązała współpracę z Oskarem Kolbergiem, któremu przekazała teksty 74 pieśni zebranych z Zakopanego (Hamry) i z Poronina. Teksty dostarczyły jej służące – góralki, „trochę już w służbie ucywilizowane”. Pieśni zostały zamieszczone w tomie 44 i 45 „Góry i Podgórze” dzieł Oskara Kolberga. Poznała Stanisława Witkiewicza i była pod urokiem jego książki „Na przełęczy”, która ukazała się w 1889 roku. Podczas pobytów w Zakopanem skrzętnie gromadziła legendy i podania górali, poznawała ich obyczaje, pogłębiała wiedzę o przyrodzie i historii Tatr. W latach 1889-1892 zamieszczała „Korrespondencye z Zakopanego” w warszawskim dwutygodniku Kronika Rodzinna. Związana z redakcją przyrodniczą warszawskiego czasopisma Wieczory Rodzinne zamieszczała artykuły o florze i faunie Podhala, a w powieści „Atlanta” wplotła w liście Janka Sieroty opis m.in. Jaskiń Bielańskich. W powieści „Róża bez kolców” przywołała cytaty z Faleńskiego, Asnyka, Tetmajera, Konopnickiej, Wincentego Pola, Seweryna Goszczyńskiego, Deotymy (przyjaciółki) i z pracy „Zdobienie i sprzęt ludu polskiego na Podhalu” Władysława Matlakowskiego (1901). Akcję powieści umieściła w Tatrach, opisując m.in. Żółtą Przełęcz, Krzyżne, Morskie Oko, dolinę Kościeliską, stawy tatrzańskie. Wśród bohaterów występują Sabała, Stanisław Witkiewicz, Władysław Matlakowski, rodzina Ślimaków, wspomniany jest dr Chałubiński i ks. Stolarczyk. Przedostatni rozdział poświęcony jest Katarzynie Sobczakównie, poetce, jednej z sióstr Sobczakówien prowadzących w XIX w. pensjonat Sobczakówka w Zakopanem, ul. Kościeliska 42 (obecnie willa Cicha). Zofia Urbanowska zakończyła swą powieść: „Zakopane, od czasu gdy sir Edward Warburton szukał w Tatrach róży bez kolców, bardzo się rozwinęło. (...) Jedźcie i oglądajcie!" Jej wołanie sprzed stu lat odniosło skutek.
Żródła: http://pl.wikipedia.org/wiki/Zofia_Urbanowska. Miesięcznik "Koniniana", numer poświęcony Zofii Urbanowskiej 5 (2004), Janusz Gulczyński, Lech Hejman, Piotr Rybczyński; Zofia Radwańska-Paryska, Henryk Paryski: Wielka Encyklopedia Tatrzańska; Oskar Kolberg (listy i dzieła), Lidia Długołęcka i Maciej Pinkwart "Muzyka i Tatry", Rocznik Wlkp. Wschodniej nr 4 Zygmunt Poznański "Uwagi o życiu ..."; Józef Nyka http://www.nyka.home.pl/glos_sen /pl/200901.htm.
FOTOGALERIA:
Wanda Gruszczyńska
Wycieczka literacka śladami "Róży bez kolców" Zofii Urbanowskiej" (25.06.2009)
Imieniny u Zofii (20.05.2009)
W 160. rocznicę urodzin i 70. rocznicę śmierci Konin przypomniał honorową obywatelkę Zofię Urbanowską, która ukochała swoją Małą Ojczyznę – ziemię konińską a szczególnie miejsce swojego urodzenia Kowalewek i Konin, w którym mieszkała aż do śmierci 1 stycznia 1939 roku. Jako entuzjastka programu pozytywistów była Zofia Urbanowska oddaną patriotką, osobą niezwykle skromną, wrażliwą na krzywdę drugiego człowieka, otwartą na ludzi a przede wszystkim osobą bardzo pracowitą.
Zorganizowana przez Miejską Bibliotekę Publiczną 15 maja konferencja na temat „Życia i twórczości Zofii Urbanowskiej: była hołdem ludzi kultury złożonym pisarce. Uroczystości jubileuszowe rozpoczęto o godz. 10:00 złożeniem kwiatów pod tablicą pamiątkową w rodzinnym Kowalewku, gdzie znajduje się Izba Pamięci Zofii Urbanowskiej oraz krótką częścią artystyczną w wykonaniu zespołu dziecięcego. W Dworku Zofii Urbanowskiej zaproszeni goście wysłuchali:
- oświadczenia Posła Tomasza Piotra Nowaka wygłoszonego w Sejmie RP z okazji Światowego Dnia Książki dotyczącego obchodów Roku Zofii Urbanowskiej w Koninie - pozytywistycznej pisarki dla dzieci i młodzieży w 160. rocznicę urodzin i 70. rocznicę śmierci. Stenogram wystąpienia Poseł przekazał Dyrektowi MBP w Koninie,
- pogadanki Piotra Rybczyńskiego „Konin w czasach Zofii Urbanowskiej”,
- wykładu dr Barbary Kosmowskiej „Na służbie u Kopciuszka – wokół pisarstwa Zofii Urbanowskiej”,
- obejrzeli wystawę malarstwa Kazimierza Białkowskiego oraz wystawę książek Zofii Urbanowskiej ze zbiorów Miejskiej Biblioteki Publicznej w Koninie.
Dziś zapomniana autorka „Gucia zaczarowanego”, „Księżniczki”, „Złotego pierścienia” zasługuje na to, by jej książki z uwagi na wartości wychowawcze doczekały się wznowienia.
Zdjęcia
Zofia Urbanowska w Sejmie (23.04.2009)
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dzisiaj jest Światowy Dzień Książki, ale rok 2009 to dla społeczności miasta Konina również ważny rok - rok, w którym miasto ogłosiło, że Zofia Urbanowska, pisarka i dziennikarka z tego miasta, pozytywistka, obywatelka miasta Konina, jest bohaterem roku 2009, gdyż w tymże roku przypadają dwie okrągłe rocznice: 160. rocznica urodzin i 70. rocznica śmierci pisarki.
Treść oświadczenia...
Rocznica śmierci konińskiej pisarki (05.01.2009)
Wczoraj mieszkańcy Konina złożyli kwiaty na grobie Zofii Urbanowskiej. Ta najbardziej znana konińska pisarka zmarła 70 lat temu w Koninie. W imieniu władz miasta kwiaty złożył zastępca prezydenta Tadeusz Tylak. Obecni byli także dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej Henryk Janasek, dyrektor Muzeum Okręgowego Lech Stefaniak, członkowie OSP w Kowalewku i działacze Towarzystwa Przyjaciół Konina i PTTK.
Oddaniem hołdu konińskiej pisarce zainaugurowaliśmy cykl imprez związanych z przypomnieniem postaci Zofii Urbanowskiej i jej twórczości. W maju obchodzić będziemy 160. rocznicę jej urodzin i na ten czas pragniemy zorganizować wiele wydarzeń, które pozwolą mieszkańcom bliżej poznać pisarkę – mówił zastępca prezydenta miasta Konina Tadeusz Tylak.
Zofia Urbanowska napisała między innymi Cudzoziemca (1883), Gucia zaczarowanego (1884), Różę bez kolców (1903), Złoty pierścień (1916).
Zdjęcia
